Lắp đặt pickup cho guitar acoustic là một trong những công việc nâng cấp đàn phổ biến nhất mà nhiều người chơi guitar tìm kiếm. Việc trang bị một hệ thống pickup chất lượng không chỉ giúp cây đàn của bạn sẵn sàng cho các buổi biểu diễn mà còn mở rộng khả năng sáng tạo âm nhạc. Đối với hầu hết các kỹ thuật viên guitar, đây là một quy trình tương đối cơ bản, và bất kỳ ai có một chút kỹ năng DIY cùng các dụng cụ phù hợp đều có thể tự mình thực hiện, ngay cả với các hệ thống pickup acoustic hiện đại phức tạp, thường sử dụng cảm biến áp điện (piezo) dưới ngựa đàn kết hợp với microphone gắn trên tấm cầu đàn, cùng với bộ điều khiển để trộn tín hiệu từ cả hai.
Bài viết này sẽ cung cấp một hướng dẫn chi tiết từng bước về quy trình lắp đặt pickup guitar acoustic, tập trung vào hệ thống sử dụng cảm biến dải piezo dưới ngựa đàn và microphone, giúp bạn tự tin thực hiện tại nhà.
Tháo Ngựa Đàn và Khoan Lỗ Cho Cảm Biến
Quá trình lắp đặt bắt đầu với việc chuẩn bị khu vực ngựa đàn để đặt cảm biến.
Tháo Ngựa Đàn Cẩn Thận
Hệ thống chúng ta đang lắp đặt sử dụng bộ chuyển đổi dải piezo dưới ngựa đàn, vì vậy bước đầu tiên là tháo ngựa đàn ra. Để làm điều này, bạn có thể sử dụng một chiếc kìm cắt phím cũ đã được mài nhẵn các cạnh để tránh làm hỏng ngựa đàn. Kỹ thuật tốt nhất là lắc nhẹ ngựa đàn khi bạn kéo nó lên và ra ngoài để đảm bảo không làm tổn thương rãnh ngựa hoặc ngựa đàn.
Tháo ngựa đàn khỏi rãnh
Xác Định Vị Trí và Khoan Lỗ Cho Dây Cảm Biến
Tiếp theo, hãy khoan một lỗ ở góc 45 độ tại phía dây bass của rãnh ngựa đàn. Điều quan trọng là phải nhận biết vị trí của bất kỳ thanh giằng nội thất nào ở phía bass để tránh khoan vào đó. Để định vị thanh giằng, bạn có thể dùng nam châm đặt dọc theo phía ngoài chân cầu đàn và một nam châm khác ở tấm cầu đàn bên trong để xác định chính xác vị trí của thanh giằng.
Sử dụng mũi khoan 1/8 inch, khoan xuyên qua mặt đàn và tấm cầu đàn. Ở phía còn lại (phía dây treble), khoan một lỗ nghiêng khác chỉ sâu đủ để giữ đầu tự do của dải cảm biến – không khoan xuyên qua tấm cầu đàn hoặc mặt đàn.
Các lỗ khoan được chuẩn bị cho cảm biến và dây dẫn
Mài Nhẵn Cạnh Lỗ Khoan
Sau khi khoan, hãy dùng một dũa đuôi chuột nhỏ để làm nhẵn mọi cạnh sắc, sau đó cẩn thận kéo dải cảm biến lên qua lỗ để nó nằm gọn trong rãnh. Điều này đảm bảo dây cảm biến không bị tổn thương và nằm đúng vị trí.
Lắp Đặt Jack Cắm Endpin
Việc lắp đặt jack cắm endpin đòi hỏi sự chính xác cao để không làm hỏng gỗ hoặc các chi tiết trang trí.
Chuẩn Bị Lỗ Endpin Bằng Dụng Cụ Chuyên Dụng
Tùy thuộc vào loại jack cắm đầu ra, lỗ endpin phải có đường kính 15/32 inch hoặc 1/2 inch. Việc khoan trực tiếp một lỗ ở giữa lỗ endpin cũ không phải là một ý hay, vì gỗ (hoặc như trong trường hợp cây đàn Martin này, lớp khảm trang trí) có thể dễ dàng bị hỏng. Bạn cũng nên dùng nhiều lớp băng dính có độ dính thấp để bảo vệ khu vực xung quanh.
Dụng cụ doa lỗ endpin StewMac (StewMac Endpin Reamer) được thiết kế đặc biệt cho công việc này và tốt hơn nhiều so với việc sử dụng mũi khoan thông thường. Nó có chiều dài 6 inch với cán 3/8 inch để lắp vào máy khoan điện. Đầu làm việc có đường kính 1/4 inch ở mũi, phù hợp với lỗ endpin của nhà sản xuất, và có độ côn 5 độ chạy dài 2 5/8 inch, sau đó là phần không côn 15/32 inch trong một inch.
Dụng cụ doa lỗ endpin StewMac chuyên dụng
Đục Lỗ Endpin Đúng Kích Thước
Sau đó, nó có đường kính 1/2 inch cho inch cuối cùng. Với loại jack cắm này, chúng ta sẽ dừng việc doa lỗ ở đường kính 15/32 inch, sau đó từ từ và ổn định làm vuông góc với khối cuối đàn và các cạnh, thỉnh thoảng tháo ra để rũ bỏ mùn gỗ.
Đo Độ Dày Khối Cuối Đàn
Việc biết độ dày của khối cuối đàn và các cạnh giúp dễ dàng điều chỉnh các vòng đệm và đai ốc lục giác bên trong và bên ngoài để giữ jack cắm. Để đo nó qua lỗ mới, bạn có thể dùng một thanh đồng nhỏ có một đầu uốn cong góc vuông; luồn qua lỗ và kéo đầu cong vào mặt trong của khối, sau đó đánh dấu. Thông thường, độ dày có thể là 7/8 inch.
Cố Định Jack Cắm
Sau khi điều chỉnh đai ốc và vòng đệm, luồn dụng cụ lắp đặt jack cắm StewMac (StewMac Jack Installation Tool) qua lỗ vào jack cắm, sau đó kéo nó vào đúng vị trí. Khi jack cắm đã xuyên qua lỗ, cố định vòng đệm và đai ốc lục giác bằng cờ lê đa năng.
Cố định jack cắm endpin bằng cờ lê đa năng
Gắn Microphone, Hộp Pin và Bảng Điều Khiển
Các thành phần điện tử cuối cùng sẽ được gắn vào bên trong thùng đàn.
Vệ Sinh và Chuẩn Bị Bề Mặt Lắp Đặt
Microphone, hộp pin và các nút điều khiển lỗ thoát âm được gắn bằng các miếng dán tự dính. Để đảm bảo độ bám dính tốt nhất, hãy dùng một miếng giẻ ẩm tẩm cồn để làm sạch các khu vực gỗ nơi chúng sẽ được gắn. Đây cũng là một ý hay nếu bạn niêm phong các khu vực này bằng một lớp shellac, keo siêu dính hoặc sơn mài.
Lắp Đặt Microphone Trên Cầu Đàn
Microphone là thành phần khó gắn nhất vì nó nằm trên tấm cầu đàn, phía trước các chốt và đầu bi dây đàn. Để định vị nó, hãy lắp các chốt dây D và G, sau đó di chuyển micro cho đến khi tâm của nó nằm gọn giữa các chốt. Một phương pháp hiệu quả là sử dụng một khối gỗ có chiều dài bằng micro và có một rãnh cong khớp với tâm tròn của micro. Các lỗ trên khối gỗ này sẽ thẳng hàng dưới các lỗ chốt D và G.
Khối gỗ này được gắn vào tấm cầu đàn bằng hai bu lông cầu từ bên ngoài. Các lỗ trên khối gỗ đã được ren sẵn. Phương pháp này tốt hơn so với việc định vị dựa vào hai chốt cầu vì nó tạo ra một hàng rào chắc chắn và đảm bảo rằng bộ phận micro chạy song song với các lỗ chốt. Bộ lỗ trên khối gỗ được thiết kế cho các cầu đàn có lỗ chốt xa ngựa đàn hơn, như một số mẫu Harmony.
Lắp đặt microphone lên tấm cầu đàn bằng khối gỗ định vị
Gắn Hộp Pin
Hộp pin có thể được gắn ở bất cứ đâu; thường được đặt ở mặt sau, dọc theo phía dây treble, nơi có thể dễ dàng tiếp cận qua lỗ thoát âm để thay pin khi cần.
Lắp Đặt Bảng Điều Khiển
Để gắn bảng điều khiển, hãy nhấn cẩn thận nhưng chắc chắn vào mặt đàn bằng một khối gỗ có đệm để đảm bảo bám dính tốt và không làm hỏng bề mặt đàn.
Kết Luận
Lắp đặt pickup cho guitar acoustic là một quy trình đòi hỏi sự tỉ mỉ và kiên nhẫn, nhưng hoàn toàn có thể thực hiện được với các công cụ phù hợp và sự hướng dẫn chi tiết. Từ việc tháo ngựa đàn, khoan lỗ cho cảm biến, đến lắp đặt jack cắm endpin và gắn các thành phần điện tử, mỗi bước đều quan trọng để đảm bảo hệ thống hoạt động hiệu quả và mang lại chất lượng âm thanh tốt nhất. Việc tự tay nâng cấp cây đàn không chỉ giúp bạn hiểu rõ hơn về nhạc cụ của mình mà còn mang lại sự hài lòng khi hoàn thành một dự án DIY.
Nếu bạn cần hỗ trợ chuyên sâu hơn hoặc muốn nâng cấp cây đàn của mình một cách chuyên nghiệp, đừng ngần ngại liên hệ Guitar Bình Phước để được tư vấn và hỗ trợ tốt nhất!
Tài liệu tham khảo
Bài viết này được dịch và tổng hợp từ kinh nghiệm của Dan Erlewine, một chuyên gia sửa chữa guitar với hơn 50 năm kinh nghiệm, được đăng trên tạp chí Vintage Guitar số tháng 3 năm 2022.